Banja Luka, 8. septembar 2025.

VIJEĆE ZA ZAŠTITU VITALNOG INTERESA  

USTAVNOG SUDA REPUBLIKE SRPSKE

SAOPŠTENjE ZA JAVNOST

U Banjoj Luci su danas, 8. septembra 2025. godine, održane 165., 166. i 167. sjednica Vijeća za zaštitu vitalnog interesa Ustavnog suda Republike Srpske (u daljnjem tekstu: Vijeće) koje je, u skladu sa Ustavom propisanim nadležnostima, odlučivalo o tome da li je odlukama Narodne skupštine Republike Srpske o izboru predsjednikā i članova Komisije za utvrđivanje sukoba interesa u organima vlasti Republike Srpske i Komisije za žalbe povrijeđen vitalni nacionalni interes konstitutivnog bošnjačkog naroda. Pored toga, Vijeće je odlučivalo i o postojanju povrede vitalnog nacionalnog interesa bošnjačkog naroda u vezi sa Zakonom o izmjeni i dopunama Zakona o policiji i unutrašnjim poslovima Republike Srpske.

Prilikom donošenja osporenih odluka o izboru navedenih komisija Vijeće je utvrdilo da su ovim odlukama povrijeđeni vitalni nacionalni interesi konstitutivnog bošnjačkog naroda. Prema ocjeni Vijeća, Narodna skupština Republike Srpske je postupala suprotno stavu 4. Amandmana LXVII na Ustav Republike Srpske kojim je zamijenjen član 1. Ustava, a prema kojem Srbi, Bošnjaci i Hrvati, kao konstitutivni narodi, Ostali i građani, ravnopravno i bez diskriminacije učestvuju u vršenju vlasti u Republiici Srpskoj, te suprotno članu 5. stav 1. alineja 2. Ustava, prema kojem se ustavno uređenje Republike temelji na obezbjeđivanju nacionalnih ravnopravnosti i zaštiti vitalnih interesa konstitutivnih naroda. Vijeće je nadalje konstatovalo da navedene ustavne odredbe predstavljaju jedno od osnovnih načela na kojima je utemeljen Ustav Republike Srpske, te se iste, s obzirom na njihovo mjesto u Ustavu (Glava I - Osnovne odredbe) i značaj konstitutivnosti naroda u ustavnom uređenju Republike Srpske, ne mogu zanemariti, jer imaju značaj obavezujućih pravnih normi.

S obzirom, naime, na činjenicu da je, prema dokumentaciji koja je dostavljena Vijeću, u konkursnim procedurama učestvovao i pripadnik konstitutivnog bošnjačkog naroda koji je ispunjavao uslove predviđene konkursima, Vijeće je ocijenilo da je propustom da u sastav komisija bude izabran i prijavljeni kandidat bošnjačke nacionalnosti, konstitutivni bošnjački narod doveden u neravnopravan položaj u uživanju prava zajemčenih Ustavom.

Pored navedenih odluka, Vijeće je na jednoj od današnjih sjednica donijelo i odluku kojom je utvrđeno da Zakonom o izmjeni i dopunama Zakona o policiji i unutrašnjim poslovima nije povrijeđen vitalni nacionalni interes konstitutivnog bošnjačkog naroda. Naime, imajući u vidu temeljni prigovor podnosioca zahtjeva da osporeni zakon mijenja organizaciju javne vlasti bez garancija proporcionalne zastupljenosti kontitutvnih naroda, Vijeće je ocijenilo da je osnovnim tekstom Zakona o policiji i unutrašnjim poslovima već propisan princip nacionalne zastupljenosti kao obavezan, tj. da struktura policijskih službenika treba da odražava nacionalnu strukturu stanovništva prema posljednjem popisu, što podrazumjeva i pripadnike pomoćnog sastava policije, te da ovaj princip nije bilo potrebno ponovo naglašavati i u tekstu osporenog zakona.

Ostale navode iz obrazloženja o povredi vitalnog nacionalnog interesa bošnjačkog naroda Vijeće nije razmatralo jer su, prema njegovoj ocjeni, paušalni budući da ne sadrže pravnu argumentaciju i ne mogu se dovesti u vezu sa odredbama Ustava kojim su definisani vitalni nacionalni interesi konstitutivnih naroda u Republici Srpskoj.